Tại các KCN Thăng Long (Hưng Yên), lớp đất yếu (bùn sét, sét pha dẻo chảy) có mặt khắp nơi với chiều dày biến động phức tạp. Việc lấy mẫu và bảo quản mẫu đất chuẩn chỉ theo TCVN và ASTM sẽ là nền tảng để thiết kế nền móng chính xác, tiết kiệm hàng tỷ đồng chi phí cọc. ACAO, với Phòng thí nghiệm LAS-XD 990 và hệ thống máy khoan thủy lực hiện đại, cam kết thực hiện quy trình khép kín từ hiện trường đến bàn giao báo cáo, đáp ứng yêu cầu khắt khe của các chủ đầu tư nước ngoài.
🏗️ 1. Tổng quan và tiêu chuẩn áp dụng
🔬 1.1. Tiêu chuẩn lấy mẫu và bảo quản mẫu đất
Quy trình lấy mẫu đất nguyên dạng đóng vai trò quyết định đến độ chính xác của các chỉ tiêu cơ lý như sức kháng cắt, độ ẩm, dung trọng, và khả năng nén lún. Sai sót trong khâu lấy mẫu có thể làm sai lệch các thông số đầu vào cho thiết kế nền móng, dẫn đến thiết kế cọc quá dài (lãng phí) hoặc quá ngắn (mất an toàn). Việc thực hiện quy trình lấy mẫu chuẩn ngay từ đầu là bước đệm quan trọng để kiểm soát chi phí và đảm bảo rủi ro cho toàn bộ dự án.
Để đáp ứng yêu cầu của các chủ đầu tư khó tính, công tác lấy mẫu và bảo quản mẫu tại KCN Thăng Long cần được thực hiện song song theo cả Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và Tiêu chuẩn quốc tế (ASTM):
-
Hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN)
-
TCVN 9437:2012: Quy định quy trình khoan thăm dò địa chất công trình (ĐCCT).
-
TCVN 2683:2012: Quy định về phương pháp lấy mẫu, bao gói, vận chuyển và bảo quản mẫu đất đá.
-
TCVN 9351:2022: Quy định phương pháp thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT), trong đó đưa vào tham số N60 là chỉ số SPT hiệu chỉnh từ N30 hiện trường.
-
-
Hệ thống tiêu chuẩn quốc tế (ASTM)
-
ASTM D1586/D1586M: Tiêu chuẩn thực hành cho thí nghiệm SPT.
-
ASTM D4220/D4220M: Tiêu chuẩn thực hành bảo quản và vận chuyển mẫu đất (Group B).
-
ASTM D1587: Tiêu chuẩn thực hành lấy mẫu đất bằng ống mẫu thành mỏng.
-
Việc áp dụng đồng thời cả hai hệ thống tiêu chuẩn giúp dữ liệu khảo sát vừa đáp ứng được yêu cầu pháp lý trong nước, vừa được đội ngũ kỹ thuật nước ngoài công nhận, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ.
⚙️ 1.2. Trang thiết bị và vật tư tiêu hao
Việc sử dụng thiết bị chuyên dụng là yếu tố then chốt để lấy mẫu nguyên dạng chất lượng cao:
-
Máy khoan thủy lực: Sử dụng máy khoan thủy lực công suất lớn cho phép điều chỉnh lực đẩy, tốc độ quay và lưu lượng bơm một cách linh hoạt, giúp kiểm soát quá trình khoan qua các lớp địa tầng phức tạp (bùn sét dẻo chảy, thấu kính cát mịn,…) mà không làm xáo trộn mẫu.
-
Ống mẫu thành mỏng (Thin-walled tube – Shelby tube): Đây là “vũ khí bí mật” để lấy mẫu nguyên dạng cho đất dính mềm yếu. Ống có tỷ lệ diện tích thành nhỏ (∼10%), giúp giảm tối đa sự xáo trộn cấu trúc đất khi lấy mẫu. Các tiêu chuẩn lấy mẫu bằng ống thành mỏng như ASTM D1587 được viện dẫn trong TCVN 9437:2012.
-
Ống mẫu đôi (Double-tube core barrel): Được sử dụng khi khoan qua các tầng đá phong hóa, đá nứt nẻ hoặc cát kết để lấy lõi đá với tỷ lệ thu hồi cao nhất.
-
Ống mẫu có piston (Piston sampler): Phù hợp cho các lớp đất rất mềm, có độ nhạy cao, giúp mẫu được “hút” vào ống một cách nhẹ nhàng, hạn chế xáo trộn.
-
Dung dịch bentonite: Được sử dụng để giữ thành hố, làm mát mũi khoan và đưa mùn khoan lên bề mặt, đặc biệt quan trọng khi khoan qua các tầng cát mịn có áp lực nước lớn.
📝 2. Quy trình lấy mẫu hiện trường “chuẩn TCVN và ASTM” cho Khảo Sát KCN Thăng Long
🪚 2.1. Yêu cầu kỹ thuật khi thu thập mẫu đất nguyên dạng (Từ chuẩn bị đến đẩy ống mẫu)
Quy trình này đảm bảo mẫu đất lấy lên phản ánh chính xác trạng thái tự nhiên của nền đất:
-
Lựa chọn loại ống mẫu: Sử dụng ống mẫu thành mỏng (Shelby tube) có đường kính 50-75mm, chiều dài 0,5-1,5m, đảm bảo thành ống sắc bén để cắt đất, giảm thiểu xáo trộn. Theo TCVN 9437:2012, việc lấy mẫu nguyên dạng bắt buộc phải dùng ống mẫu thành mỏng cho các loại đất dính yếu.
-
Hạ ống mẫu: Hạ ống mẫu xuống đáy hố khoan một cách nhẹ nhàng, tránh va đập mạnh. Đối với các lớp đất có tính thấm cao hoặc có áp lực nước lỗ rỗng lớn, cần duy trì cột áp dung dịch bentonite phù hợp để ổn định thành hố, tránh sập lở.
-
Đẩy ống mẫu (Quy trình theo ASTM D1587): YÊU CẦU BẮT BUỘC phải sử dụng kích thủy lực hoặc tời để đẩy ống mẫu tĩnh, liên tục, với tốc độ ổn định (không quá 15 cm/s). CẤM dùng búa đóng hoặc các phương pháp gây rung động. Độ sâu đẩy ống mẫu mỗi lần thường không quá 1,5m để tránh hiện tượng nén chặt mẫu.
-
Xoay nhẹ & rút ống: Sau khi đạt chiều sâu yêu cầu, xoay nhẹ ống mẫu 2-3 vòng để cắt đứt chân mẫu khỏi nền đất. Rút ống mẫu lên với tốc độ ổn định, tránh va đập vào thành hố khoan.
-
Ghi nhãn: Ngay sau khi ống mẫu được đưa lên mặt đất, dán nhãn ghi rõ:
-
Số hiệu hố khoan (BH-xx)
-
Độ sâu lấy mẫu (từ – đến)
-
Ngày, giờ lấy mẫu
-
Ký hiệu mẫu
-
Hướng lấy mẫu (phương đứng) [tuân thủ TCVN 2683:2012]
-
🧴 2.2. Bảo quản, bao gói và vận chuyển mẫu đất (Tuân thủ ASTM D4220 nhóm B)
Ngay khi mẫu được đưa lên khỏi hố khoan, quá trình suy giảm chất lượng mẫu bắt đầu. Do đó, việc bảo quản và vận chuyển đúng cách theo tiêu chuẩn quốc tế ASTM D4220 (Nhóm B) là cực kỳ quan trọng để giữ cho mẫu “nguyên trạng” nhất có thể.
-
Bảo quản mẫu ngay tại hiện trường:
-
Ngay sau khi lấy mẫu, bịt kín hai đầu ống Shelby bằng nắp nhựa chuyên dụng hoặc sáp parafin.
-
Đặt ống mẫu vào khay/hộp đựng có lót xốp để cố định, tránh va đập.
-
-
Bao gói mẫu đất:
-
Đối với mẫu đất rời, cát… được đựng trong túi nilon kín, buộc chặt.
-
Ghi nhãn mẫu, khoanh vùng kỹ lưỡng.
-
-
Vận chuyển mẫu: Tuân thủ nghiêm ngặt các bước bảo quản mẫu ASTM D4220 – nhóm B:
-
Mẫu đất đá nguyên trạng phải được giữ ẩm và tránh va đập cơ học.
-
Mẫu cần được vận chuyển về phòng thí nghiệm trong vòng 24 giờ kể từ khi lấy mẫu.
-
Quá trình vận chuyển tránh rung lắc, va chạm mạnh và thay đổi nhiệt độ đột ngột.
-
Đối với mẫu đất có hàm lượng hữu cơ cao hoặc đất than bùn, cần phải được cấp đông và vận chuyển trong thùng đá chuyên dụng.
-
-
Hồ sơ bàn giao mẫu:
-
Lập biên bản bàn giao mẫu giữa bên hiện trường (kỹ sư hiện trường) và bên phòng thí nghiệm (kỹ thuật viên).
-
Biên bản phải ghi nhận số lượng mẫu, tình trạng mẫu (nguyên vẹn / hư hỏng), thời gian bàn giao.
-
Thực hiện theo TCVN 2683:2012 về quá trình lấy mẫu, bao gói, vận chuyển và bảo quản theo đúng các chuẩn mực của Việt Nam, để đảm bảo hồ sơ khảo sát đáp ứng yêu cầu nghiệm thu của cơ quan quản lý Nhà nước.
-
📊 2.3. Thí nghiệm hiện trường (SPT) và “N60” trong TCVN 9351:2022
Bên cạnh việc lấy mẫu, thí nghiệm SPT là một phần không thể tách rời của công tác khảo sát, được thực hiện đồng thời với quá trình khoan. Trong tiêu chuẩn mới nhất TCVN 9351:2022, một điểm quan trọng được bổ sung là tham số N60: chỉ số SPT đã được hiệu chỉnh từ kết quả N30 hiện trường, phản ánh chính xác hơn năng lượng hữu ích thực tế của búa SPT. Kết hợp với ASTM D1586 cũng đề cập đến hiệu chỉnh năng lượng để có N60, việc sử dụng N60 giúp các kỹ sư có cơ sở dữ liệu tin cậy hơn cho các bài toán thiết kế. Việc thực hiện SPT đúng quy trình cũng giúp thu thập mẫu đất bị xáo trộn, bổ sung cho phân tích phân loại đất.
Tần suất:
SPT được thực hiện tại mỗi hố khoan.
Mỗi 2 mét đầu tiên.
Mỗi 3 mét hoặc khi có sự thay đổi lớp đất.
🏭 3. Quy trình chuyển mẫu và phân tích trong phòng thí nghiệm LAS-XD 990
Sau khi mẫu được lấy và bảo quản đúng quy trình tại hiện trường, chúng được vận chuyển về Phòng thí nghiệm LAS-XD 990 của ACAO (được Bộ Xây dựng công nhận) để phân tích các chỉ tiêu cơ lý.
-
Quy trình chuẩn bị mẫu trong phòng thí nghiệm LAS-XD 990:
-
Gia công mẫu: Mẫu đất nguyên dạng được lấy ra khỏi ống Shelby và được gia công thành các mẫu thí nghiệm có kích thước tiêu chuẩn.
-
Thí nghiệm các chỉ tiêu cơ lý:
-
Thí nghiệm nén lún oedometer: Xác định chỉ số nén C꜀ và hệ số cố kết cᵥ – “linh hồn” của bài toán dự báo lún cố kết.
-
Thí nghiệm cắt trực tiếp (Direct Shear) hoặc nén ba trục (Triaxial): Xác định lực dính đơn vị (c) và góc ma sát trong (φ), phục vụ tính toán ổn định mái dốc và sức chịu tải của nền.
-
Phân tích thành phần hạt (Sieve & Hydrometer): Xác định tỷ lệ cát, bột, sét.
-
Thí nghiệm giới hạn Atterberg: Xác định giới hạn chảy (LL), giới hạn dẻo (PL) và chỉ số dẻo (PI) – phục vụ phân loại đất dính và đánh giá tính chất của đất.
-
Thí nghiệm nén 3 trục: Đánh giá ứng xử cắt của mẫu đất dưới các điều kiện áp lực khác nhau.
-
-
Ngoài ra, Phòng thí nghiệm còn thực hiện thí nghiệm cắt cánh hiện trường (VST) để xác định nhanh sức kháng cắt không thoát nước Sᵤ của lớp đất yếu, đặc biệt có giá trị khi lấy mẫu nguyên dạng gặp khó khăn (ví dụ thấu kính cát mịn chảy). VST cung cấp cái nhìn trực tiếp, bổ sung cho thí nghiệm trong phòng.
🎯 4. Quy trình kiểm soát chất lượng 3 tầng của ACAO
ACAO áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng 3 tầng, đảm bảo mọi dữ liệu từ hiện trường đến phòng thí nghiệm đều được kiểm tra chéo và đối chiếu, tạo ra sự nhất quán và độ tin cậy tuyệt đối ngay từ đầu, tránh tình trạng “sai số chồng chất” dẫn đến thiết kế sai lệch về sau.
-
Tầng 1 – Kiểm soát tại hiện trường (Field QC – “Chất lượng liền tay”):
-
Kỹ sư địa chất giàu kinh nghiệm trực tiếp giám sát quá trình khoan, lấy mẫu (ống Shelby), và SPT.
-
Ghi chép nhật ký khoan chi tiết, mô tả địa tầng (màu sắc, thành phần, cấu trúc) theo đúng hướng dẫn của các tiêu chuẩn.
-
-
Tầng 2 – Kiểm soát trong phòng thí nghiệm LAS-XD 990 (Lab QC – “Số liệu chuẩn chỉ”):
-
Tiếp nhận mẫu, kiểm tra tình trạng niêm phong và đối chiếu với biên bản bàn giao.
-
Thực hiện thí nghiệm theo đúng quy trình TCVN và ASTM.
-
Lưu trữ hồ sơ thí nghiệm và kết quả kiểm tra chất lượng để phục vụ đối chiếu lâu dài.
-
-
Tầng 3 – Kiểm định chất lượng cọc sau thi công (PDA & PIT – “Cam kết với thực tế”):
-
Sử dụng thiết bị PDA (Pile Dynamic Analyzer) để thí nghiệm biến dạng lớn, xác định sức chịu tải thực tế của cọc.
-
Sử dụng thiết bị PIT (Pile Integrity Tester) để thí nghiệm biến dạng nhỏ, kiểm tra tính toàn vẹn của 100% cọc, phát hiện sớm các khuyết tật (nứt, rỗng, thay đổi tiết diện).
-
Đây là khâu then chốt để xác nhận cọc có đáp ứng yêu cầu thiết kế hay không trước khi đưa công trình vào khai thác.
-
Ngoài ra còn có hệ thống kiểm tra chất lượng tại hiện trường (5S) của các thiết bị PDA/PIT và các vật tư thí nghiệm (van, đầu đo, dây cáp) để đảm bảo dữ liệu thu thập được chính xác.
-
🧭 5. Báo cáo khảo sát địa chất minh bạch, song ngữ và các lưu ý cho KCN Thăng Long
📄 5.1. Thành phần báo cáo
Báo cáo kết quả khảo sát là sản phẩm cuối cùng của toàn bộ quá trình, bao gồm:
-
Thuyết minh: Giới thiệu dự án, cơ sở pháp lý, điều kiện địa chất tự nhiên, cấu trúc địa tầng, các chỉ tiêu cơ lý, phân vùng địa chất, và kiến nghị giải pháp nền móng.
-
Các bản vẽ:
-
Sơ đồ vị trí hố khoan.
-
Mặt cắt địa chất công trình dọc theo các tuyến khảo sát.
-
Biểu đồ quan hệ giữa tải trọng và độ lún (nén tĩnh, PDA).
-
Biểu đồ thí nghiệm nén lún oedometer.
-
-
Phụ lục:
-
Nhật ký khoan chi tiết.
-
Bảng tổng hợp kết quả thí nghiệm SPT (N60).
-
Kết quả thí nghiệm trong phòng (LAS-XD 990).
-
Kết quả thí nghiệm hiện trường VST, PDA, PIT.
-
Chứng chỉ hiệu chuẩn thiết bị.
-
Báo cáo ảnh hiện trường kèm chú thích.
-
📝 5.2. Cấu trúc báo cáo minh bạch, song ngữ (Anh – Việt)
ACAO cung cấp báo cáo kết quả khảo sát địa chất dạng song ngữ Anh – Việt với cấu trúc minh bạch, rõ ràng, đáp ứng yêu cầu thẩm định của cả cơ quan chức năng Việt Nam và đội ngũ kỹ thuật nước ngoài. Cấu trúc báo cáo bao gồm:
-
Mở đầu: Cơ sở lập báo cáo, mục tiêu khảo sát, phạm vi khảo sát.
-
Điều kiện địa chất công trình: Địa hình, địa mạo, phân bố các lớp đất, mực nước ngầm.
-
Đặc điểm địa chất thủy văn: Mực nước ngầm, tính xâm thực.
-
Các chỉ tiêu cơ lý của đất đá: Tổng hợp kết quả thí nghiệm.
-
Đánh giá, phân vùng địa chất công trình: Xác định các vùng có địa chất phức tạp, đất yếu, nguy cơ công trình, và đưa ra các kiến nghị cụ thể cho thiết kế và thi công nền móng.
-
Kết luận và khuyến nghị: Tổng kết các vấn đề chính, đề xuất phương án móng tối ưu (móng nông, cọc ép PHC, cọc khoan nhồi), giải pháp xử lý nền (bấc thấm, gia tải, cọc DCM), và các yêu cầu lưu ý đặc biệt.
💎 6. Kết luận
Tất cả các thông tin trên đều là yếu tố cốt lõi để đánh giá chất lượng công tác khảo sát. Với những lợi thế sẵn có, ACAO tự tin mang đến giải pháp khảo sát chuẩn mực, chính xác, giúp chủ đầu tư và nhà thầu tối ưu chi phí nền móng cho các dự án tại KCN Thăng Long II và các khu vực lân cận tỉnh Hưng Yên.
ACAO – Chuyên gia khảo sát địa chất cho mọi công trình
Liên hệ ngay với ACAO để được tư vấn miễn phí và nhận báo giá chi tiết.
📞 Hotline: 0987.560.666
📧 Email: acaohanoi@gmail.com
🌐 Website: kodentest.vn
📍 Địa chỉ: 82 Phương Trạch, Xã Vĩnh Ngọc, Huyện Đông Anh, TP. Hà Nội
📚 Các bài viết liên quan trên website ACAO
-
Báo giá khoan khảo sát địa chất KCN Thăng Long II: Làm sao để có giá tốt mà vẫn đảm bảo chất lượng?
-
Khoan khảo sát địa chất tại KCN Minh Đức: Quy trình chuẩn cho nhà xưởng nặng
-
Cập nhật đơn giá khảo sát địa chất mới nhất năm 2026 tại Hưng Yên
-
Khảo sát địa chất tại các khu công nghiệp trọng điểm Hưng Yên
